Doorsturen van artikelen is momentaal uitgeschakeld i.v.m. misbruik

Stress door koelkast of telefoon, Haagsche Courant

zaterdag, 02 april 2005 - Categorie: Berichten Nederland

Haagsche Courant, 2 april 2005
door
Jelle Boonstra

Stress door koelkast of telefoon.

Freek van den Hengel (51) zit noodgedwongen in een eenzame schuilhut op het platteland. Hij is ziek geworden van de wasdroger, centrifuge, draadloze telefoon en computerscherm. Zoals steeds meer mensen is hij overgevoelig voor de laagfrequente straling van apparaten, met hoofdpijn en oververmoeidheid als resultaat.

Dertig jaar was Freek chauffeur op een melkwagen. ''Altijd zes dagen per week gewerkt. Met plezier - mijn werk, dat was m'n hobby.'' In 1999 werd hij zomaar ziek. Zelfs bij een matig zonnetje verbrandde de huid van zijn hoofd en zijn handen. Het werd steeds erger, de vellen hingen erbij.
Dokter en dermatoloog kwamen er niet uit. Zijn levenswandel en eetgewoonten waren niet veranderd. Het kwartje viel toen de centrale verwarming vreemd ging doen, die ging spontaan branden, tot 35 graden. Interferentie van buiten, oordeelde de monteur. De zojuist geplaatste gsm-mast in de straat leek de boosdoener. ''Het leek wel of de mast me in één klap overgevoelig maakte voor allerlei vormen van straling'', zegt hij. Vermoeidheid, duizeligheid, slaapstoornissen, ernstige hoofdpijnen; een heel pallet van bonte kwalen. ''Als mijn zoon hier met wat vrienden op de bank zat, was ik na een uur kapot, omdat ze allemaal een mobieltje in de zak hadden.''
Laatst nog zette zijn vrouw de wasmachine aan. ''Ik lag doodvermoeid in bed en het geeft dan het gevoel of ze de pezen uit je benen trekken.'' Freek is dan misschien wel extra vatbaar, maar wat hij heeft, heeft zo'n anderhalf procent van de bevolking in West-Europa in aanleg ook, blijkt uit Zweeds onderzoek. ''Ze zijn gevoelig voor elektromagnetische velden thuis en voor straling van elektrische kabels of communicatieapparatuur. De klachten zijn vaag, lijken op andere, onbenoembare ziektes als het chronisch vermoeidheidssyndroom. De hoogste tijd voor bezinning: de digitalisering van de samenleving rukt op, Nederland is weldra overdekt met een dicht woud van antennes. Vluchten kan dan niet meer'', waarschuwt dr. Hugo Schooneveld, voorzitter en woordvoerder van de Werkgroep Elektronische Overgevoeligheid (WEO).
In de schuilhut is hij komen aanschuiven met een attachékoffer vol meetapparatuur. Hoon en onbegrip zijn doorgaans zijn deel. Zelf kreeg hij 35 jaar geleden last van elektrogevoeligheid. Eerder nog dan de andere 350 leden die zich sinds 2(X)2 bij de werk groep aansloten. Dat komt zo: Hugo Schooneveld (67) werkte als hersenfysioloog aan de Landbouwuniversiteit Wageningen. Was gezond als een vis, tot computers werden binnengedragen in het lab waar hij werkte. Ook thuis kwam een computer. ''Ik zat er heel veel achter, ik was een echte nerd.'' Meteen begonnen de hoofdpijnen, duizeligheid en vermoeidheid. ''Dat moest wel van de computers komen, want tv keek ik nauwelijks.'' Werken werd onmogelijk. ''Ik had liet betrekkelijke geluk dat ik het verband kon zien tussen de komst van de computer en het begin van de kwaal.''
De huisarts kon er niets mee, de bedrijfsarts ook niet. Er kwam bloedonderzoek. De neuroloog ging kijken. De psychiater ook - of het misschien op één of andere manier tussen de oren zat. ''Ik heb jaren gedacht dat er iets mis was met me.'' Vijftien jaar geleden waarschuwde hij al dat computerstraling een groot gevaar was. ''Toen was ik een roepende in de woestijn. Nu een beetje 'n roepende in de menigte.'' Er staan gelijkgestemden op, die zich in toenemende mate herkennen in zijn kwalen.

Pieken

Meten is weten voor wetenschapper Schooneveld. Hij bracht stralingsvelden in kaart en zag (lat extreme pieken in vermoeidheid en hoofdpijn tot een bron te herleiden waren. '''s Ochtends bereidde ik in tiet lab de colleges van de dag voor. Dan sloeg een extreme hoofdpijn toe. Bij het meten, bleek dat mijn stoel precies stond in het stralingsveld van de pc van de buurman op de gang.''
Thuis kreeg hij last van de digitale telefoon - een DECI' - die de huren net hadden gekocht. De ultralage frequentie ging dwars door de muur. ''Geen wonder: ze kunnen soms wel 200 meter ver reiken.'' Toen hij de buren had bewogen het basisstation van de telefoon in de kelder te zetten, was die kwaal ook over.
Als een moderne evangelist trekt Schooneveld sinds z'n pensionering riet z'n koffer door Nederland. Rijdt voor bij lijders aan elektroallergie om de bronnen van ellende op te sporen. Bij Freek thuis bleek de straling bijvoorbeeld boven de tweehonderd nano-tesla te liggen. Tesla is de meeteenheid waarmee magnetische straling wordt weergegeven, zoals volt dat doet bij elektriciteit.
''Tweehonderd is hoog'' zegt hij. '' We voelen ons pas echt prettig bij een magnetische veldsterkte onder de tien.'' Freek weet uit ondervinding dat de meter voor hem niet boven de veertig mag komen. ''Anders knap ik af. Het is net alsof er een emmertje langzaam volloopt en dan plotseling overstroomt.'' De grootste boosdoeners in huis zijn de DECT-telefoons, het mobieltje, de tv, de computer en draadloze verbindingen. Ook halogeentransformatoren, tl-buizen en elektromotoren zorgen voor hoge uitschieters, net als elektrische wekkertjes naast het bed. En vergeet de keramische kookplaat niet. ''Ik adviseer altijd om kritisch in het eigen huis rond te kijken: doe apparaten uit, of zet ze uit huis en kijk of het minder wordt. Of ga met een taart naar de buren en vraag of ze hun DECT de deur uit willen doen. Die straling is honderden keren erger dan van een gsm-mast op pakweg 100 meter afstand, al krijgt die in de media altijd de meeste aandacht.'' Toch blijft ook die straling een reden tot zorg. In Nederland komen steeds meer gsm-masten, 95 procent van de landkaart is gearceerd: bima overal is dekking voor het mobieltje. Gelukkig zijn er oplossingen op komst. Zo zijn er dakdekkers die niet stralingwerende folie werken. Voor wie thuis echt gek wordt, is de schuilhut van de werkgroep eventjes een heilzaam sanatorium. Er hebben al heel wat leden gebivakkeerd in de voormalige directiekeet achter een Veluwse boerderij. Schooneveld legt zijn metertje trots op de tafel. De straling van elektrische en magnetische velden in het hutje is nul komma nul. filet een richtantenne maakt hij nog wel signalen hoorbaar van een gsm-mast bij Nijkerk en signalen van brandweer en politie - maar de meetwaarden vallen mee, zegt hij monter.

Ontspanning

Hier overheerst rust, zelfs tussen hemel en aarde, waar zoals Shakespeare al zei, meer is dan (le mens bevroeden kan. Sommige stralingspatiënten verdragen niet eens die paar kleine lampjes in de schuilhut en kijken 's avonds onder waxinelicht naar de bosrand, waar reeën soms even voor ontspanning zorgen. Want radio en televisie zijn uiteraard taboe.
Een bezoek aan de schuilhut mag ook slechts zonder mobieltje. Dat moet op het erf in de auto worden achtergelaten, een heel eind verderop. Wat als het toch stiekem in de tas had gezeten? ''Dan had ik de eerste uren misschien niks gemerkt'', zegt Freek. ''Maar de uitkomst is wel dat ik een volgende dag plat lig.''
De schuilhut werkt voor hem. ''Thuis ben ik een wrak, maar na een week hier zeg ik: stuur me een vrachtwagen met stenen, die los ik met de hand.'' Hij gaat straks weer naar huis. Thea Tesvelaar, voormalig radiodiagnostisch laborante uit Apeldoorn, lost hem af binnen. Ze moest haar werk er al op haar 36ste aan geven wegens ernstige gewrichtsklachten, die waren toe te schrijven aan elektromagnetische velden op de röntgenafdeling. Bij stralingsbronnen hoort ze steevast een hoge fluittoon, iets waar meer elektrogevoeligen over klagen.
Nu wil de wrange ironie (lat de gemeente Putten een vergunning dreigt af te geven voor de plaatsing van een gsm-mast aan de Huinerschoolweg - slechts een stukje verderop van de schuilhut. ''Weg rust!''
Schooneveld heeft de gemeente gevraagd `het groene herstellingsoord voor hen die lijden aan deze elektronische vorm van milieuziekten' te respecteren. Of dat veel uithaalt, is de vraag. De overheid is tot nu toe doof gebleken voor de oproepen van de werkgroep om aandacht voor het probleem. Wat dat betreft put de werkgroep geen hoop uit tiet besluit van minister Hoogervorst van Volksgezondheid om het chronische vermoeidheidssyndroom niet als ziekte te erkennen. Te onduidelijk. Te onsamenhangend.
Bij elektroallergie is die grilligheid nog groter. De één heeft extreem veel last, een ander niet. Zelfs de gevoelige patiënten hebben op het ene moment meer last dan anders. Slechts één ding is zonneklaar: als je de stralingsbron wegneemt, is het probleem ook weg. Waar het precies misgaat? ''Ik denk dat de hersenen op hun donder krijgen door een flinke straling'', zegt Hugo Schooneveld.
''De elektromagnetische straling beschadigt de bloedvaten tussen hersenen en zenuwstelsel. Mijn theorie is dat ze daardoor eiwitten toelaten die anders door deze biologische barrière waren geweerd. Er zijn allerlei digitale pulsjes in de lucht die interfereren met de zenuwgeleiding in je systeem. Die pulsjes zeggen je hersens niets, die kunnen er niets mee, ik denk dat dat de reden is voor stress.'' Het gaat ook nooit meer over.

Kringetje

Vergeefs is bij de Gezondheidsraad aangedrongen op onderzoek. ''Zolang er geen onderzoek is, wil men het niet geloven. En als men niet gelooft, is er geen reden voor onderzoek. In dat kringetje draaien we rond.'' Een beetje gaat het wel meegeven. Eind vorig jaar organiseerde de Wereld Gezondheidsorganisatie een congres over elektrische overgevoeligheid. Ondanks scepsis van voorzitter Repacholi erkent de internationale organisatie dat er inderdaad mensen zijn die er aan kunnen lijden.
Nederland past een voortrekkersrol: ''In een van de meest dichtbevolkte landen ter wereld leven we hier als muizen in een kooi met veel elektro-smog. Welk kind zal op de lange termijn ongevoelig blijven voor deze velden? In dat onderzoek kan ook worden gekeken of een sick-building-syndroom of burnout misschien deels aan dezelfde oorzaken zijn toe te schrijven. Of ADHI) bij kinderen.''
De vraag dient zich inmiddels aan of de overheid niet veel te ruimhartig vergunningen afgeeft. ''Wat de norm voor gsm-masten betreft, ligt de zendkracht de factor negen miljoen boven wat we gezond achten'', zegt Schooneveld. ''Negen miljoen, ja. De gezondheidsraad staat negen watt per vierkante meter straling toe. Ze vinden het acceptabel dat het menselijk lichaam maximaal één graad mag worden opgewarmd door de gsm-signalen.'' ''Wij hebben berekend dat het één microwatt per vierkante meter mag zijn, dat is gebaseerd op de verstoring die de meest gevoelige mensen nog kunnen verdragen. Voor een goede ontvangst mag dat zendvermogen fors terug. Je kunt nog prima zenden en ontvangen, alleen niet meer in een kelder of een parkeergarage.''
Dr. Hugo Schooneveld sluit zijn koffertje. Er is nog veel werk te doen.



Lees verder in de categorie Berichten Nederland | Terug naar homepage | Lees de introductie